Gwara łódzka

autor: dnia: 23 marca 2012

Gwara łódzka – łodzianizmy, charakterystyczne słownictwo spotykane tylko wśród mieszkańców aglomeracji łódzkiej. Charakterystyczną cechą wymowy w Łodzi jest pomijanie zmiękczeń w końcówkach czasowników w I osobie liczby pojedynczej: ja robe (zamiast ja robię), ja kompe se (zamiast ja kąpię się), ja sype (zamiast ja sypię), itp.Słowa typowo łódzkie lub wywodzące się z Łodzi:
 
A
angielka – bułka paryskaangielka - długa, cienka bułka pszenna o długości około 30 cm – kształtem i wielkością zbliżona do bochenka chleba. Waży do 500 gramów. W smaku zbliżona jest do francuskiej bagietki.
 
aplikować się – zalecać sięaugust – błazen, klaun cyrkowy (więcej…)

Wybieramy najwybitniejszych łodzian. Zagłosuj i wylosuj książki!

autor: dnia: 31 stycznia 2014

Historia Łodzi, Łódzkie Czyta i Przedwojenna Łódź. Najpiękniejsze fotografie zapraszają do wzięcia udziału w wyborze najwybitniejszych łodzianek i łodzian.

Wybieramy najwybitniejszych mieszkańców naszego miasta. Do konkursu zgłoszono 96 osób. Zagłosuj na pięciu spośród nich, polub profile naszych sponsorów  i prześlij swojego maila na adres lodzianie@poczta.onet.pl

1 marca spośród wszystkich przesłanych zgłoszeń wylosujemy 8 wspaniałych książek.

Dziękujemy sponsorom za przekazane nagrody:

  1. Historia Łodzi www.facebook.com/pages/Historia-%C5%81odzi/170216066365221
  2. Przedwojenna Łódź. Najpiękniejsze fotografie www.facebook.com/PrzedwojennaLodz
  3. Łódzkie Czyta  www.facebook.com/LodzkieCzyta
  4. Świetlica Krytyki Politycznej w Łodzi www.facebook.com/SwietlicaKPwLodzi (więcej…)

Język łodzian

autor: dnia: 20 października 2013

Na ile ta kiełbasa?

Kiedy słyszę: „Czy pan schodzi”,
To już wiem, że jestem w Łodzi.

W tej znanej fraszce łódzki literat, Jan Sztaudynger, wykorzystał jeden z regionalnych błędów językowych jako coś charakterystycznego dla naszego miasta. Dziś młode pokolenie wysiada lub wychodzi z autobusu lub tramwaju, a nasi dziadkowie schodzili, choć jedni i drudzy z mieszkania, czy domu tylko wychodzili. Skąd ta różnica? Otóż 50 lat temu wszystkie tramwaje miały odkryte podesty, podwyższenie, bez drzwi, więc z takiego podestu się schodziło.
Kiedy mówimy o języku łodzian, to nie sposób pominąć historii miasta; nie od rzeczy właśnie w Łodzi odbywa się Festiwal Dialogu Czterech Kultur. Jedna z nich – kultura niemiecka – odcisnęła na języku naszych przodków piętno chyba największe.
W Łodzi od niepamiętnych czasów, aby wywietrzyć pokój, otwierało się lufcik, /od niem. die Luft `powietrze`/. W rodzinach robotniczych wiecznie szwendały się dzieci, a taki mały osobnik to zawsze był nazywany szwendek / od niem. Zeit verschwenden `trwonić czas`/. Kiedy takie szwendki wracały do domu, jadły melzupę i sznytki, przygotowane prze matkę po fajrancie. Była ona najczęściej weberką. Niektóre z dzieci to były platfusy „znad cuchnącej Łódki”. Gdy przychodził fajrant, ojciec kupował flaszkę i szedł do kumpla, który mieszkał na facyjacie, gdzie grali najczęściej w zekcyka. Był tam taki wichajster, którym otwierało się blaszane konserwy. Stał też w kącie śranczek, a pod nim leżał drajfus, bo kumpel był szewcem. Często bywali u niego klienci – robił buty na obstalunek. Nowe, wypucowane na glanc, pakował do dużej tytki i wiązał szpinerem. Wszystko u niego musiało sztymować. (więcej…)

autor: dnia: 23 kwietnia 2013

Kolejny film Pana Henryka Dąbkiewicza Bejt olam – dom wieczności


Pogrom którego nie było

autor: dnia: 23 kwietnia 2013

Okres rewolucji 1905 r. to niezwykle burzliwy czas w historii Łodzi początku XX wieku. Przez kilkanaście miesięcy robotnicy różnych narodowości i wyznań wspólnie toczyli walkę z caratem i łódzkimi przemysłowcami. Jeżeli spojrzymy na dane statystyczne z owego okresu, łatwo zauważymy, że wśród ofiar tych wydarzeń w równiej liczbie występują Polacy, Żydzi jak i Niemcy. Łódź wyróżniała się na tle innych miast Europy czy Cesarstwa Rosyjskiego ogromnym zróżnicowaniem narodowościowym i religijnym. Wyróżniała się również tolerancją i faktem pokojowej egzystencji wielu nacji. Poza drobnymi incydentami, nie doszło tu aż do wybuchu II Wojny Światowej do pogromów – co było normą w dużych miastach Europy Wschodniej, w Łodzi nie istniały również niesławne getta ławkowe. Nie inaczej było we wspomnianym 1905 roku, gdy władze carskie chcąc zniszczyć w zalążku robotniczy bunt, rozważały sprowokowanie na terenie Łodzi waśni narodowościowych i żydowskich pogromów.

Podpułkownik W.N. Szewiakow szef tajnych służb rozpracowujących środowiska robotnicze pisał do zwierzchników o swoistym brataniu się Łodzian różnych wyznań: „Gdy ginie w wyniku rozruchów chrześcijanin, Żydzi przychodzą na jego pogrzeb i niosą sztandary z napisami w języku żydowskim, agitatorzy wygłaszający przemówienia też w dużej części są Żydami. Gdy ginie Żyd sytuacja jest odwrotna”. „Tolerancja przejawiona w podobnych wypadkach – jak pisał W.N.Szewiakow – miała moim zdaniem następujące bardzo poważne skutki: (więcej…)

Quiz z historii Łodzi

autor: dnia: 16 lutego 2013

Przygotowaliśmy dla naszych wszystkich fanów quiz o historii Łodzi składający się z 30 pytań. Zapraszamy do rozwiązywania:

http://historiamiastaodzi.quizy.org/

Filmy o Łodzi – Kronika Getta Litzmannstadt 2012

autor: dnia: 16 lutego 2013

Dzięki uprzejmości Pana Henryka Dąbkiewicza przedstawiamy jego najnowszą produkcję dotyczącą Litzmannstadt Getto.


 

Wycieczki turystyczne TOnZ po Łodzi

autor: dnia: 16 lutego 2013

Towarzystwo Opieki nad Zabytkami oddział w Łodzi zaprasza członków i sympatyków na wycieczki turystyczne.

Wycieczki piesze “Niedziela z przewodnikiem” od 1.03 do 30.06.2013 Wszystkie wycieczki rozpoczynają się o godz. 11:00 Prowadzą miejscy przewodnicy: Mira Brzozowska i Janusz Królikowski

3. marca 2013
Ulica Mikołaja Kopernika
Zbiórka: róg ul. Wólczańskiej i Kopernika
Prowadzi: Janusz Królikowski

10. marca
Śladami łódzkich kuczek
Zbiórka: róg al. Kościuszki i 6 sierpnia
Prowadzi: Janusz Królikowski (więcej…)

Filmy o Łodzi – Fotoamator 1998

autor: dnia: 21 sierpnia 2012

W jednym z wiedeńskich antykwariatów w 1987 roku znaleziono kilkaset kolorowych slajdów z czasów II wojny światowej. Okazało się, że na slajdach utrwalono sceny z życia łódzkiego getta. Wykonał je – a były to pierwsze tego rodzaju prace w dziejach fotografii – Walter Genewein, obywatel austriacki w służbie niemieckiej machiny wojennej.

Więcej: alterkino.org/wojna_imperializm/fotoamator/

Historia Rudy Pabianickiej

autor: dnia: 17 sierpnia 2012

Popielnice z cmentarzyska

Ruda Pabianicka do 1834 r.

Specyfika ukształtowania terenu na obszarze późniejszej Rudy Pabianickiej oraz obecność lasów i niewielkich rzek sprawiły, że ludzkie osadnictwo na tym miejscu sięga 4 tysięcy lat p.n.e. Są na to dowody w postaci wykopalisk – obszar w widłach Neru, Olechówki oraz końcowego biegu Jasienia obfituje w znaleziska z epoki późnego brązu, będące pozostałościami po kulturze łużyckiej. W 1931 roku odkryto też cmentarzysko pochodzące z wczesnej epoki żelaza

Na podstawie analizy znalezionych przedmiotów ustalono, że lud zamieszkujący te tereny był osiadłą wspólnotą rodową, zajmował się rybołówstwem, rolnictwem oraz hodowlą bydła. Dowiedziono również, że ze wszystkich terenów dzisiejszej Łodzi, obszar Rudy Pabianickiej zasiedlono najwcześniej. Brak jest, niestety, opisów znalezisk archeologicznych datowanych od ok. 650 roku p.n.e do wczesnego średniowiecza. Dopiero w ostatnich latach podczas budowy C.H. „Port Łódź” oraz prac wodno-kanalizacyjnych natrafiono na przedmioty z okresu kultury pomorskiej z ok. roku 300 p.n.e., oraz zbadano cmentarz z czasów kultury przeworskiej z przełomu III i IV wieku n.e.

W XI wieku tereny dzisiejszej Rudy nazywane były Kasztelanią Chropską. W 1086 roku Judyta, żona Władysława Hermana przekazała kasztelanię biskupowi krakowskiemu. Ziemia obfitowała tutaj w złoża rud darniowych, dlatego szybko powstała osada hutnicza, gdzie wydobytą rudę przetapiano w tzw. kuźnicach, a z uzyskanego surowca wykonywano m.in. lemiesze do pługów. (więcej…)

Łódź od drugiego wejrzenia – wycieczki historyczne po Łodzi

autor: dnia: 29 lipca 2012

foto: Izabela Kaczanowska

foto: Izabela Kaczanowska

Zapraszamy łodzian na bezpłatne sobotnie wycieczki, dzięki którym miasto nie będzie dla Was już tylko znajomym, ale i dobrym przyjacielem. Przyjdźcie na wycieczki tematyczne oraz inscenizowane. Podczas tych drugich prócz przysłuchiwania się miłym opowieściom przewodnickim będziecie mogli liczyć na spotkanie akrobatów, aktorów, muzyków a może nawet potańczyć… no ale nie zdradzajmy wszystkiego!

Spacerujemy w soboty w sierpniu i wrześniu od godz. 15

 

Historie najsłynniejszych łódzkich fotografów, początki fotografii w mieście, słynni portreciści łódzcy i ciekawe sposoby promocji zakładów fotograficznych. Właśnie o tym dowiemy się podczas wycieczki:

4 sierpnia – Z wizytą u starego fotografa

prowadzenie: Joanna Orzechowska, start: plac Wolności

W mieście huk i dym fabryk, a na obrzeżach pośród zieleni bogaci łodzianie budują sobie piękne wille letniskowe. Jak spędzano wakacje w Łodzi na początku XX wieku opowiemy podczas wycieczki: (więcej…)